het is zover, u kunt ons in 2026 bezoeken op Vliegbasis Deelen
A-301
De A-301 werd in dienst genomen op 4 augustus 1965. Het werd diezelfde dag ingeschreven in het luchtvaartregister en afgeleverd op 24 augustus 1965. De A-301 was op 29 december 1965 op Vliegbasis Ypenburg en een maand later bij het OPLV. In januari 1967 werd het toestel ingedeeld bij het 300 Squadron te vliegveld Deelen.
De A-301 vloog mee in formatie van 3/4 Alouette’s voor het bezoek van H.M. Koningin Juliana en Prins Bernhard aan de wadden eilanden.
Tekst
In 1968 werd het ingedeeld bij het 298 squadron. Tijdens een vlucht ten zuiden van Utrecht op 19 juli 1972 kreeg het toestel te maken met een vogelaanvaring. De vogel versplinterde het midden onder raam. Gelukkig kon het zonder problemen door vliegen naar vliegveld Deelen.
De A-301 ging in 1970 naar het 300 squadron te Soesterberg.
Door John Verdonck: Niet alleen bij de GPLV werd veel helikopter gevlogen, maar ook bij het DVM op Gilze-Rijen. Wij deden het groot onderhoud van de Alouette III en de Bo-105. Daarbij werd veel test gevlogen. Ik heb dat 17 jaar gedaan (van 1968 tot 1985). Ik heb ongeveer 615 vlieguren als FCF-monteur met diverse testvliegers van de GPLV, want het DVM had geen eigen vliegers.
Dit was voor mij een geweldige tijd en ik heb toen ook wel enige spannende dingen meegemaakt, zoals het volgende:
Onbestuurbare Alouette A-301 Op 7 december 1970 waren testvlieger Piet v.d. Burgt (door ons ”ome Piet ” genoemd) en ik bezig met een testvlucht na groot onderhoud. Alles ging volgens het boekje en we waren al op de terugweg toen er iets vreemds gebeurde: we maakten een flauwe bocht naar links, richting het DVM dispersal, toen ome Piet plotseling riep: “hij wil niet meer rechtuit! Het voetenstuur zit vast!”
Hij trapte uit alle macht op het voetenstuur, maar we bleven een linkerbocht maken. Ik heb vanaf de co-pilot seat nog mee helpen trappen, maar er was geen beweging in te krijgen. We waren zelfs bang de voetenstuurbediening te ontwrichten.
Om te landen moest de collective pitch stick natuurlijk naar beneden. Dan werd de torque minder, maar de linkerbocht nog erger. Met meer collective pitch, ongeveer 80 %, gingen we wel rechtuit. Ome Piet zij: “ik ga proberen rechtuit op de hoofdbaan te landen.” Met veel kunst en vliegwerk kreeg hij het toestel recht voor de hoofdbaan. Met 80% collective pitch zouden we met ruim
80 knopen de baan raken. “Dat gaan we maar niet doen”, zei ome Piet. Als dan de collective stick naar beneden moet, gaan we hard links de baan af. Dus maar weer rechtuit omhoog.
Hij besloot om op ’n groot stuk gras, naast het DVM dispersal, de kist tegen de grond aan te vliegen. Allerlei linkerbochten makend, kwamen we boven dat grasveldje. Ome Piet zei: “ik druk de collective stick langzaam naar beneden en al linksom draaiend haal ik er met de cyclic stick de snelheid zoveel mogelijk uit. Als we vlak bij de grond zijn, duw ik hem ineens in het gras.”
God zegen de greep. Sterk linksom draaiend en met heel weinig snelheid kwamen we hard in het gras terecht. De A-301 kantelde gevaarlijk naar links en de rotortips raakten bijna de grond, maar gelukkig viel hij weer recht en konden we de boel gewoon afzetten. Met klamme handjes en bezwete gezichten keken we elkaar aan. Dat ging maar net goed. We stonden met de wielen diep in het gras en het landingsgestel was ontwricht.
Later, bij het onderzoek, bleek dat in de tailgearbox een stukje metaal tussen de tailrotorbesturing was gekomen. Het was de flinterdunne uitloop van de schroefdraadvormige tailrotorbediening.
Hierna zijn alle tailgearboxen door Sud Aviation gemodificeerd en is het nooit meer voorgekomen.
In 1974 kreeg de A-301 zwarte letters.
Het was op 10 mei 1980 aanwezig bij de Open Dag van de landmacht in Nunspeet.
Op 28 augustus 1991 ging de A-301 geheel in het wit naar Joegoslavië met EG-embleem. De A-301 verving de A-247 die met trillingen en verlies van motorvermogen te kampen had.
Aan het einde van de missie en onderweg naar huis van Kroatië naar Slovenië is de A-301 in de buurt van Zagreb nog onder vuur genomen en werd door een kogel geraakt. De kogel werd pas 11 oktober op vliegveld Ljubljana ontdekt tijdens de 25 uurs-inspectie aan de linkerkant in de fairing net achter de bagagedeur op de beplating bij het onderste anti-coll light.
Tijdens een autorotatie op 9 november 1992 raakte de staartrotorbeschermbeugel beschadigd.
De A-301 was in 1993 de laatste Alouette in Groot Onderhoud bij het DMVS op Woensdrecht.
In augustus 1994 nam de A-301 deel aan de oefening “Greek falcon”. 4 Alouette’s zijn via Italië overgestoken naar Griekenland. Over de Adriatische zee werden ze begeleid door een Italiaanse reddingshelikopter. De Alouette’s werden vooral ingezet voor de bevoorrading van water, dit mede gezien de grote hitte. Het verplaatsen van de troepen vond plaats door de Griekse Hueys. De oefening was t.b.v. de uitzending van het 13e bataljon van de 11e Luchtmobiele brigade. Dit was hetzelfde bataljon wat later in Srebrenica door de Serven van Mladic opgerold werd. Op de rechter foto de onderhoudsplek, rechts is Erwin Westmaas. De linker is Frans Hensen.
De A-301 werd op 1 juli 1996 ingedeeld aan het 299 Squadron te Gilze-Rijen. Het toestel stond november 1997 Op de nominatie om in 1999 uit dienst te worden genomen. In 1998 werden de laatste 5 vliegende Alouette’s waaronder de A-301 overgevlogen naar Soesterberg en ingedeeld bij 300 squadron als Alouette vlucht.
Op 10 mei 2004 ging het toestel naar het Zwitserse RUAG te Alpenach voor GOAL (Groot Onderhoud). Na terugkomst uit Zwitserland werd op 27 augustus de A-301 geschorst van het BVL en gelijk opnieuw ingeschreven. De schorsing van het Bewijs van Luchtwaardigheid heeft te maken met het feit dat op dezelfde dag de aanduiding SE-3160 veranderd werd in SA316B. De eerste vlucht in Royal Bleu was op donderdag 2 september toen Koningin Beatrix opgehaald werd op Huis Den Bosch voor een vlucht naar Zeeland.
Nadat er 9.000 uur op de teller stond is het beplakt met dit getal en is er een prachtige fotoreportage van gemaakt. Op 11 november 2009 vlogen de A-301 en A-247 naar Marseille ter viering van 45 jaar Alouette. Toen de A-301 in 2013 de 10.000 vlieguren bereikte, is het voorzien van het getal op de zijkant en zijn er prachtige foto’s geschoten. De A-301 maakte samen met de A-292 op 15 december 2014 zijn laatste vlucht. Daarmee kwam er een definitief einde aan het Alouette tijdperk.
De A-301 werd verkocht aan Henk van Harten en is 11 februari 2019 in ons Museum geplaatst. Met een dieplader van defensie werd het van Vliegbasis Gilze-Rijen naar Barneveld gebracht.
Op 27 juni 2019 was de A-301 aanwezig op het Malieveld in Den Haag vanwege Veteranendag. Een paar dagen later, op de terugweg naar Barneveld, is het nog even afgeslagen bij de vroegere Vliegbasis Soesterberg om daar aanwezig te zijn bij Social on the Runway: het jaarlijkse treffen van oud-medewerkers van Vliegbasis Soesterberg.
De A-301 is verkocht aan Charles Fuller te Johannesburg Zuid-Afrika. In een container is het op 13 januari 2025 naar de haven van Rotterdam vervoerd en op de boot richting Zuid-Afrika vertrokken waar het 21 februari aankwam. Charles is voornemens de A-301 in originele staat vliegend te maken en te behouden. Hij nodigt iedereen uit die nog eens met de blauwe Alouette wil vliegen om vooral op bezoek te komen.
51 jaar vloog de A-301 in Nederland rond en werd op 15 maart 2016 uit dienst genomen met in totaal 10.572 vlieguren.
tekst
