ChatGPT Image 15 feb 2026, 09_56_13

Vliegbasis Ypenburg

Aanleg van Vliegveld Ypenburg

Op 22 februari 1936 opende de burgemeester van Rijswijk Mr. J.A.G.M. van Hellenberg Hubar officieel een werkverschaffingsproject voor de aanleg van Vliegveld Ypenburg. Dit project bood werk aan werklozen en legde de basis voor een nieuw sportvliegveld in de regio.

Officiële opening

Op 29 augustus 1936 verrichtte de minister van Waterstaat de officiële opening van het sportvliegveld. Tijdens deze ceremonie gaf hij aan dat het vliegveld in de toekomst meerdere functies zou kunnen vervullen:

  • Als uitwijkhaven voor vliegtuigen

  • Als noodlandingsterrein

  • Voor militaire doeleinden

Vliegveld Ypenburg begon dus als sportvliegveld, maar had meteen ook strategisch potentieel voor civiel en militair gebruik.

Vliegfeesten vanaf de opening

Al vanaf de opening vonden er vliegfeesten plaats. Het eerste evenement viel samen met de officiële opening, gevolgd door een maand later een speciaal jeugdvliegfeest.

Foto: Het publiek keek vanaf de banken naar de vliegshow

Deelnemers uit binnen- en buitenland

Aan de vliegfeesten namen zowel militaire toestellen van de Luchtvaartafdeling als civiele vliegtuigen uit binnen- en buitenland deel. Dit zorgde voor een gevarieerd en indrukwekkend programma voor het publiek.

 

1938: Jubileum van koningin Wilhelmina

In 1938 werd ter gelegenheid van het veertigjarig regeringsjubileum van koningin Wilhelmina opnieuw een drukbezocht vliegfeest georganiseerd. Dit jubileum markeerde 40 jaar sinds haar troonsbestijging in 1898. Het evenement bood het publiek tal van vliegdemonstraties en spectaculaire shows.

Einde van de vliegfeesten

Door de politieke onrust en de naderende oorlogsdreiging werden er na 1938 geen vliegfeesten meer georganiseerd. Het markeerde het einde van een populaire traditie in de Nederlandse luchtvaartgeschiedenis.

Foto: Vliegveld Ypenburg vlak voor de oorlog

Vliegveld Ypenburg tijdens de Tweede Wereldoorlog

Aanval op 10 mei 1940

Op 10 mei 1940 werden het vliegveld Ypenburg en de omliggende gebouwen onder vuur genomen door de Duitse Luftwaffe. Tegelijkertijd voerden Duitse troepen luchtlandingen uit in de omgeving, onderdeel van hun strategie om snel Den Haag in te nemen.

 

Slag om Den Haag

Tijdens de Slag om Den Haag vond op en rond Ypenburg enkele dagen hevige strijd plaats. Het vliegveld wisselde meerdere keren van handen tussen Nederlandse en Duitse troepen.

Duitse troepen vielen Nederland binnen. Bij vliegveld Ypenburg in Rijswijk probeerden parachutisten en luchtlandingstroepen door te stoten naar Den Haag om de regering en Koningin Wilhelmina gevangen te nemen.

De aanval mislukte, ondanks zware bombardementen en voortdurende beschietingen wisten de Nederlandse verdedigers het vliegveld te behouden. De Duitsers, hoewel beter getraind en bewapend, konden Ypenburg niet veroveren.

Duitse uitbreiding

Na de bezetting breidde de Luftwaffe het vliegveld uit. Voor de fundering werd puin gebruikt van de in Rotterdam gebombardeerde huizen.

Bombardementen door de RAF

Het vliegveld werd regelmatig gebombardeerd door vliegtuigen van de RAF, waardoor het moeilijk operationeel te maken was voor de Duitsers.

Akkoord van Achterveld

Het Akkoord van Achterveld, gesloten op 30 april en officieel ondertekend op 1 mei 1945 in Achterveld, was een cruciale afspraak tussen de Duitse bezetter en de geallieerden in de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog.

Na dit akkoord werd afgesproken dat geallieerde vliegtuigen zonder beschoten te worden voedsel mochten droppen boven het nog bezette westen van Nederland, waar hongersnood heerste (de zogeheten Hongerwinter).

Het terrein waar jij naar verwijst werd vervolgens gebruikt als één van de elf officiële afwerpterreinen tijdens:

  • Operatie Manna (uitgevoerd door de Britse luchtmacht)

  • Operatie Chowhound (uitgevoerd door de Amerikaanse luchtmacht)

Tijdens deze operaties werden duizenden tonnen voedsel gedropt om de bevolking te redden van hongersnood. Het Akkoord van Achterveld maakte dit mogelijk doordat beide partijen tijdelijke gevechtsstilstand afspraken voor deze humanitaire vluchten.

Herstel na de oorlog

Na de Tweede Wereldoorlog werd het Vliegveld Ypenburg hersteld door de N.V. Grondmaatschappij Ypenburg samen met de Nederlandse Heidemaatschappij. Tussen 1946 en 1954 keerde de NLS (Rijksluchtvaartschool) terug naar het terrein.

Overname door Frits Diepen

In 1946 kocht Frits Diepen het vliegveld en richtte daar zijn bedrijf Avio-Diepen op. Het vliegveld werd onderdeel van de N.V. Vliegveld Ypenburg en later overgenomen door het ministerie van Oorlog, waarna het een militaire vliegbasis werd met civiel medegebruik.

 

Van vliegveld naar vliegbasis

Het veld werd onder andere gebruikt door de Groep Lichte Vliegtuigen, die o.a. met de Hiller en Alouette-helikopters vlogen. Na het vertrek van deze eenheid en door bezuinigingen nam de activiteit af.

Sluiting van het vliegveld

Vanaf 1968 werd Ypenburg een ‘slapende’ basis. Uiteindelijk werd in 1990 besloten het vliegveld te sluiten, en in 1991 werd het definitief gesloten — als eerste vliegveld in Nederland als gevolg van defensiebezuinigingen en het einde van de Koude Oorlog.

Foto onder 14 februari Ypenburg: Eerste SAR Alouette arriveerd op Vliegbasis Ypenburg.